In Kenia bestaat malariarisico. Laat beoordelen of voor jouw route malariamiddelen nodig zijn en combineer voorgeschreven middelen met bescherming tegen muggensteken. Geen enkele maatregel biedt volledige zekerheid.

Malariamuggen steken vooral tussen zonsondergang en zonsopgang. Andere muggen kunnen ook overdag infecties overbrengen. Bescherm je daarom gedurende de hele dag. Krijg je koorts tijdens of na een verblijf in een malariagebied? Zoek direct medische beoordeling en vermeld je reis, ook als je malariamiddelen hebt gebruikt.

Of je malariatabletten nodig hebt en welk middel geschikt is, hangt af van de gebieden die je bezoekt, je verblijfsduur en je gezondheid. Laat dit vooraf beoordelen door een reizigersarts of deskundig reizigersverpleegkundige.

Kies niet uitsluitend op prijs of algemene verhalen over bijwerkingen. Start en stop het voorgeschreven middel op de afgesproken momenten; sommige middelen moeten na het verlaten van het malariagebied worden doorgeslikt. Bespreek bijwerkingen of problemen met innemen met een arts of apotheker en verander het schema niet zelfstandig.

Malaria kan beginnen met koorts, hoofdpijn, rillingen, spierpijn of een grieperig gevoel. De klachten zijn niet altijd duidelijk herkenbaar. Wacht bij koorts tijdens of na een verblijf in een malariagebied niet af: laat je direct door een arts beoordelen en vermeld de bezochte landen en eventuele malariamiddelen.

Benauwdheid, sufheid, verwardheid, stuipen, geelzucht of donkere of bloederige urine kunnen op een ernstige aandoening wijzen en vragen om spoedeisende medische hulp. Een apotheekbezoek alleen vervangt geen beoordeling op malaria.

Draag bedekkende kleding, gebruik een geschikt insectenwerend middel volgens de verpakking en slaap in een goed afgeschermde kamer of onder een intacte klamboe. Vraag welke middelen en concentraties geschikt zijn voor kinderen, zwangerschap en jouw situatie.

Vertrouw niet op citronella, wierook of geurproducten als enige bescherming. Ook buiten merengebieden kun je worden gestoken. Blijf antimugmaatregelen toepassen wanneer je malariatabletten gebruikt; die beschermen niet tegen alle andere door muggen overgebrachte infecties.

De noodzaak van een gelekoortsvaccinatie en een eventueel verplicht internationaal vaccinatiebewijs hangt af van je bestemming, nationaliteit en volledige reisroute. Ook een eerdere bestemming of overstap kan van belang zijn. Laat dit voor vertrek controleren door de GGD of een reizigersarts.

Een eerste gelekoortsvaccinatiebewijs is doorgaans vanaf tien dagen na vaccinatie geldig. Niet iedereen kan dit vaccin krijgen. Bespreek daarom tijdig eventuele medische bezwaren en de mogelijkheden voor jouw reis. Bewaar een vereist vaccinatiebewijs bij je reisdocumenten.

Zeer donkere of bloederige urine, vooral samen met koorts, geelzucht, benauwdheid of ernstige zwakte, kan wijzen op een ernstige ziekte. Ga niet zelf uit van uitdroging of probeer thuis een diagnose te stellen.

Zoek met spoed medische hulp en vermeld je reisroute en gebruikte medicijnen. Ernstige malaria kan snel verslechteren. Bij sufheid, verwardheid of ademhalingsproblemen is directe spoedzorg nodig.

Bij diarree verlies je vocht en zouten. Drink regelmatig veilig drinkwater en gebruik bij veel vochtverlies zo nodig verpakte ORS volgens de aanwijzingen op de verpakking. Meng de voorgeschreven hoeveelheid met veilig water; gebruik geen zelfbedacht zout-suikerrecept. Eet naar behoefte wat je verdraagt.

Kinderen, ouderen en mensen met bepaalde aandoeningen drogen sneller uit. Zoek medische hulp bij bloed in de ontlasting, koorts, aanhoudend braken, hevige buikpijn, weinig plassen of onvoldoende kunnen drinken. Bij sufheid, verwardheid of dreigend flauwvallen is directe hulp nodig. Meer informatie: www.thuisarts.nl/diarree/op-reis-diarree.

Diarree gaat vaak vanzelf over; een diarreeremmer is niet altijd nodig. Loperamide kan soms tijdelijk helpen als reizen onvermijdelijk is, maar behandelt de oorzaak niet. Gebruik het alleen wanneer het voor jou geschikt is en volgens de bijsluiter.

Gebruik loperamide niet bij koorts of bloed bij de ontlasting, tijdens zwangerschap of borstvoeding. Geef het niet aan kinderen zonder medisch advies; Thuisarts adviseert het niet aan kinderen te geven. Vraag arts of apotheker om persoonlijk advies. Een diarreeremmer vervangt voldoende drinken, ORS of medische hulp bij alarmsignalen niet.

Antibiotica zijn bij reizigersdiarree meestal niet nodig. Soms schrijft een arts ze voor, bijvoorbeeld bij een ernstige infectie of vanwege bijzondere omstandigheden. Gebruik geen overgebleven kuur en koop niet op eigen initiatief een antibioticum.

Volg de voorgeschreven dosis en behandelduur. Overleg bij bijwerkingen, onvoldoende herstel of twijfel met de voorschrijver; verleng, verkort of verander de behandeling niet zelfstandig. Bespreek vóór vertrek met een reizigersarts of een noodbehandeling voor jouw route nodig is.

Drink water uit verzegelde flessen of water waarvan betrouwbaar is bevestigd dat het veilig is behandeld. Controleer de sluiting en gebruik veilig water ook voor tandenpoetsen en het bereiden van ORS. Vermijd ijsblokjes als je niet weet met welk water ze zijn gemaakt.

Gebruik geen algemeen recept met jodiumdruppels: de geschiktheid van waterbehandeling hangt af van product, waterkwaliteit en gezondheid. Kies bij twijfel voor veilig verpakt water. Was je handen voor het eten, schil fruit zelf en kies goed verhit eten. Meer tips: www.ggdreisvaccinaties.nl/eten-en-drinken.

Schistosomiasis, ook bilharzia genoemd, is een parasitaire infectie die je kunt oplopen door huidcontact met besmet zoet oppervlaktewater. Vermijd zwemmen, waden en baden in meren, rivieren en ander zoet water in risicogebieden. Er is geen vaccin.

Heb je toch contact gehad met mogelijk besmet zoet water? Bespreek dit met je huisarts of een reizigersarts, ook als je geen klachten hebt. Onderzoek kan pas na een passende wachttijd betrouwbaar zijn; laat de arts bepalen wanneer en hoe je wordt getest.

Uitdroging kan ontstaan door hitte, diarree of braken. Signalen zijn onder meer dorst, een droge mond en minder plassen. Urinekleur alleen is geen betrouwbare diagnose; donkere urine kan ook een andere oorzaak hebben. Bij kinderen zijn minder natte luiers, slecht drinken en opvallende sufheid belangrijke waarschuwingen.

Zoek medische hulp bij onvoldoende drinken, aanhoudend braken, duidelijk minder plassen of toenemende zwakte. Laat iemand die suf of verward is, of bijna flauwvalt, direct beoordelen. Wacht bij jonge kinderen en kwetsbare reizigers niet op een vast aantal luiers of een bepaalde tijdsduur.

Bescherm je tegen de felle zon met bedekkende kleding, een hoofddeksel en een geschikte zonnebril. Gebruik ruim zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor volgens de verpakking en smeer opnieuw na zwemmen, zweten en op de voorgeschreven momenten.

Zoek vooral midden op de dag schaduw en houd kinderen extra uit de zon. Ook bij bewolking of wind kun je verbranden. Zonnebrandcrème voorkomt geen oververhitting: plan rust en drink regelmatig veilig water.

Bij hitte kun je hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en zwakte krijgen. Stop inspanning, ga naar een koele plek en koel het lichaam. Geef alleen drinken als iemand goed wakker is en veilig kan slikken. Verwardheid, sufheid, flauwvallen of een zeer warme persoon die ernstig ziek oogt, vraagt om directe spoedhulp en actief koelen; wacht niet op herstel door rust alleen.

Bij snel stijgen naar grote hoogte, bijvoorbeeld op Mount Kenya, kan hoogteziekte ontstaan. Stijg geleidelijk en bespreek de route vooraf met een deskundige. Stijg bij klachten niet verder. Bij toenemende hoofdpijn, benauwdheid in rust, sufheid of problemen met lopen zijn onmiddellijk afdalen en medische hulp nodig. Een goede conditie voorkomt hoogteziekte niet.

Soa’s en hiv kunnen overal ter wereld worden overgedragen. Gebruik condooms en voorkom contact met gebruikte naalden of niet-steriele instrumenten, bijvoorbeeld bij tatoeages en piercings. Het risico hangt af van blootstelling, niet van algemene aannames over een bevolkingsgroep.

Hiv wordt niet overgedragen door handen schudden, samen eten, een toiletbezoek of muggensteken. Heb je mogelijk risicovol seksueel of bloedcontact gehad? Neem direct contact op met een arts voor beoordeling van eventuele spoedbehandeling en latere tests. Meer informatie: www.thuisarts.nl/hiv/ik-heb-hiv.